هواپیمایی هما (ایران ایر)

    ایران ایر شرکت هواپیمایی حامل پرچم ایران با نام رسمی هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران است که در ایران از ابتدای تأسیس با نام هُما (هواپیمایی ملی ایران) شناخته می‌شود. ایران‌ایر که یکی از قدیمی‌ترین شرکت‌های هواپیمایی فعال در خاورمیانه است هم‌اکنون به بیش از 40 مقصد داخلی و بین‌المللی پرواز انجام می‌دهد. دفتر مرکزی ایران‌ایر در فرودگاه مهرآبادتهران قرار دارد و پایگاه اصلی پروازی این شرکت که بیشتر پروازهای ایران‌ایر از مبدأ یا به مقصد آن انجام می‌شود برای پروازهای داخلی فرودگاه مهرآباد و برای پروازهای خارجی فرودگاه امام خمینی تهران است.[9] بر اساس آمار، ایران ایر سالیانه بیش از 6 میلیون مسافر را جابه‌جا می‌کند.[10]

     

    تاریخچه

    تأسیس

     
    یک فروند داگلاس دی‌سی-3 باربریایرانین ایرویز در سال 1954

    دو تن از بازرگانان ایرانی، به‌نام‌های رضا افشار و غلام ابتهاج در سال 1321، نخستین شرکت هواپیمایی حامل پرچم ایران را با نام ایرانیان ایرویز تأسیس نمودند.[11] این شرکت در ابتدا فقط در مسیر تهران-مشهد به جابجایی مسافر و بار می‌پرداخت[12] ولی سپس در مسیرهای داخلی تهران-اصفهان-شیراز-بوشهر-آبادان-اهواز نیز پروازهایش را ادامه داد و علاوه بر این‌ها، در مسیرهای بین‌المللی، به تل‌آویو، قاهره، بغداد و پاریس نیز فعالیت می‌کرد.[11] ناوگان هوایی این شرکت از تعدادی هواپیمای داگلاس دی سی 3 تشکیل شده بود. بعدها تعدادی هواپیمای داگلاس دی‌سی-4 و پس از آن هواپیماهای ویکرز ویسکونت نیز به ناوگان ایرانین ایرویز اضافه شد.[12]

    در سال 1333، یک شرکت هواپیمایی خصوصی دیگر به نام پارس یا پرشین ایرسرویس در تهران تشکیل شد. هواپیمایی پارس ابتدا به صورت باربری و با استفاده از هواپیماهای آورو یورک کار خود را آغاز نمود و پروازهایی را از تهران به بیروت، بریندیسی و بازل از طریق آبادان انجام می‌داد. پس از آن، این شرکت با خرید هواپیمای داگلاس دی سی -7 سی از شرکت بلژیکی سابنا توانست از دو شهر آبادان و تهران به مقاصد پاریس، لندن، بروکسل وژنو پروازهایی را به صورت مرتب انجام دهد.[12]

    در روز 5 اسفند سال 1340، دو شرکت ایرانیان ایرویز و پرشین ایرسرویس در یکدیگر ادغام شدند و شرکت هواپیمایی ملی ایران (هما)، با نام بین‌المللی ایران ایر (IRAN AIR) تأسیس گردید. این شرکت، ملی اعلام شد و تمام امکانات و پرسنل دو شرکت مذکور را در اختیار گرفت و از فروردین ماه سال 1341 فعالیت‌های خود را آغاز کرد.[12]

    هما پروازهای خود را با بهره‌گیری از هواپیماهای داگلاس دی سی 3، داگلاس دی‌سی-6، ویکرز ویسکونت و آورویورک آغاز نمود و در سال 1342 به عضویت کامل یاتا درآمد.

    پیش از انقلاب 1357[ویرایش]

     
    یک فروند بوئینگ 707–320 ایران ایر درفرودگاه بین‌المللی فرانکفوت در سال 1970 میلادی.

    اولین پرواز هما با هواپیماهای جت در سال 1344 با استفاده از یک فروند بوئینگ 727–100 در مسیر تهران-بیروت انجام شد. پس از آن شرکت تصمیم به تبدیل تمام ناوگان خود به هواپیماهای جت گرفت. با شروع دهه 1350 عصر طلایی هما نیز آغاز گشت. در سال 1350 تعدادی بوئینگ 737–100 و در سال 1353 تعدادی بوئینگ 727–200 وارد ناوگان شرکت شد. همچنین تحویل هواپیماهای گران‌قیمت بوئینگ 747 از نوع 100 و 200 و اس پی از سال 1354 آغاز گشت.

    در میانه دهه هفتاد میلادی، هما پروازهای بدون توقف بسیاری را به‌طور روزانه به قارهٔ اروپا انجام می‌داد، در این دوره، هواپیمایی ملی ایران تنها در مسیر تهران-لندن بیش از سی پرواز هفتگی انجام می‌داد. خط هوایی تهران به فرودگاه جان اف کندی نیویورک در سال 1354 با بهره‌گیری از بوئینگ 707 و با یک توقف در فرودگاه هیثرو لندن آغاز شد. با خرید بوئینگ‌های 747 اس پی، هما این هواپیماهای دوربرد را در مسیر تهران-نیویورک به کار گرفت و به این ترتیب طولانی‌ترین خط هوایی بدون توقف جهان را راه‌اندازی کرد.

    در 16 مهر سال 1351 هما قرارداد خرید دو فروند هواپیمای مافوق صوت کنکورد را با کنسرسیوم انگلیسی-فرانسوی آن به امضاء رساند. البته این هواپیماها هرگز به ناوگان هما وارد نشدند، چرا که در آوریل 1359 با توجه به روی دادن انقلاب ایران و دگرگون شدن سیاست‌های حکومت، این قرارداد فسخ شد. هما آخرین شرکت هوایی خارجی بود که قرارداد خرید این هواپیما را فسخ می‌کرد.

    در سال 1356 هما 6 فروند ایرباس مدل آ-300 را برای به‌کارگیری در مسیرهای محلی از شرکت اروپایی ایرباس خریداری کرد و نخستین بهره‌بردار هواپیماهای ایرباس در خاورمیانه لقب گرفت. در پایان این سال هما به بیش از 31 مقصد در داخل و خارج از ایران، از پکن و توکیو تا نیویورک به‌طور روزانه پرواز می‌کرد و در حال راه‌اندازی خطوط هوایی جدیدی به مقصد لس آنجلس و سیدنی بود.

    در سال‌های پایانی دههٔ هفتاد، هواپیمایی ملی ایران به‌عنوان رو به رشدترین شرکت هواپیمایی جهان شناخته می‌شد و در عین حال یکی از ایمن‌ترین، مدرن‌ترین، و پردرآمدترین شرکت‌های هواپیمایی دنیا نیز به‌شمار می‌رفت. در سال 1355 هما پس از شرکت استرالیایی کوانتاس ایمن‌ترین شرکت هوایی جهان لقب گرفت؛ تا پیش از انقلاب اسلامی تنها حادثه هما مربوط به سقوط یک فروند داگلاس دی‌سی-3 این شرکت در سال 1331 می‌شد در آن سال‌ها هما سعی داشت از موقعیت استراتژیک ایران به عنوان نقطه‌ای میان شرق و غرب عالم به نحو احسن استفاده کرده و ایران را به مرکز ترانزیت بار و مسافر در جهان تبدیل کند.

    پس از انقلاب 1357[ویرایش]

     
    یک فروند بوئینگ 747–200 ایران ایر در حال فرود در فرودگاه هیثرو لندن در سال 1979 میلادی.

    پس از پیروزی انقلاب ایران، با دگرگون شدن سیاست‌های حکومت، انجام برخی پروازهای بین‌المللی هما تغییر نمود و از 26 فوریه 1979، تعدادی از آن‌ها نظیر تهران-تل آویو به کلی تعطیل شد. همچنین تهران به تنها مرکز انجام پروازهای بین‌المللی شرکت تبدیل شد و قرار شد فرودگاه بین‌المللی شیراز تنها در موقع لزوم مورد استفاده قرار گیرد؛ بنابراین تمام فرودگاه‌های ایران به جز فرودگاه بین‌المللی مهرآباد شبکه پروازهای بین‌المللی خود را از دست دادند.

    در دهه 1980 با توجه به جنگ هشت ساله ایران و عراق و مشکلات ناشی از آن پیشرفت چندانی در هما صورت نگرفت. در این دوران اکثر پروازهای داخلی و بین‌المللی شرکت با لغو یا تأخیرهای مکرر روبرو می‌شد. در آن زمان همچنین تمام پروازهای شرکت به مقصد فرودگاه آبادان مرکز فعالیت‌های نفتی ایران تعطیل شد. این روند تا زمان برقراری آتش‌بس بین در سال 1988 یافت.

    نام رسمی شرکت در سال 1981 به هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران تغییر یافت. در این سال هما 1٫7 میلیون مسافر را جابجا کرد.

    با آغاز دهه 1990 میلادی با وجود افزایش شدید تقاضا برای سفرهای هوایی، به دلیل تحریم‌های اعمال شده علیه صنعت هوایی ایران از سوی آمریکا، هما تنها توانست چند فروند هواپیمای کوچک فوکر 100 را از شرکت سازنده هلندی آن خریداری کند.

     
    بوئینگ 100–747 ایران ایر.

    از مهم‌ترین اتفاقات دیگر دههٔ نود میلادی برای هما می‌توان به راه‌اندازی شرکت‌های هواپیمایی خصوصی در ایران اشاره کرد. با توجه به سیاست‌های دولت ایران در زمان ریاست جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی شرکت‌های هواپیمایی مختلفی مانند هواپیمایی ماهان، هواپیمایی کاسپین و کیش ایر تأسیس شدند که به انحصار هما در پروازهای داخلی و خارجی پایان بخشیدند. در حال حاضر شرکت هواپیمایی در حال رشد ماهان را می‌توان مهم‌ترین رقیب داخلی هما ارزیابی کرد.

    در سال‌های پایانی دهه 1990 با توجه به بهبود روابط جمهوری اسلامی ایران با اروپا در دوره ریاست جمهوری محمدخاتمی، هما توانست قرارداد خرید چند فروند هواپیمای مدرن ایرباس ای 200–330 را با شرکت اروپایی ایرباس نهایی کند، این قرارداد هم در سال 2001 با توجه به فشارهای ایالات متحده آمریکا لغو شد. در همان سال شرکت 5 فروند ایرباس آ-310–200 و 1 فروند ایرباس آ-310–300 را به صورت دست دوم از ترکیه خریداری کرد. از جدیدترین اقدامات هما می‌توان به خرید دو فروند ایرباس آ-300–600 دستِ دوم از شرکت المپیک ایر یونان اشاره کرد.

    تحریم‌های آمریکا علیه ایران که شامل ممنوعیت فروش هواپیما و قطعات آن می‌شود مهم‌ترین مانع بر سر رشد هما به‌شمار می‌رود. امروزه به دلیل این تحریم‌ها، هما ناوگانی فرسوده و قدیمی دارد. این شرکت نه تنها جایگاه ممتاز جهانی خود در دهه هفتاد را به کلی از دست داده بلکه با سرمایه‌گذاری برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس مانند امارات عربی متحده، قطر و بحرین بر صنعت هوایی خود، در منطقه خاورمیانه نیز به عنوان یک شرکت هواپیمایی درجه دو شناخته می‌شود.

    بسیاری از پروازهای بین‌المللی هما به دلیل کمبودهای این شرکت متوقف شده و شبکه پروازی داخلی این شرکت نیز با وجود افزایش تقاضاها تغییر چندانی نکرده‌است. به دلیل عمر زیاد هواپیماهای این شرکت میزان تأخیر پروازهای آن نیز افزایش قابل ملاحظه‌ای یافته‌است. بسیاری از هواپیماهای هما به دلیل نقائص فنی جزئی بازنشسته شده‌اند، چرا که شرکت قدرت تعمیر و تأمین قطعات یدکی آن‌ها را ندارد. نمونه این هواپیماها را می‌توان در فرودگاه مهرآباد دید. یک بوئینگ 747 اس پی این شرکت نیز بعد از شکستن ارابه فرود آن در سال 2004 در فرودگاه پکن، بلا استفاده شده‌است. با این حال هما سعی دارد با اجاره یا خرید هواپیماهای دست‌دوم از کشورهایی مانند ترکیه یا خرید هواپیماهای روسی بخشی از کمبودهای خود را رفع کند،[13] در ژوئن سال 2006 میلادی پنج کشور عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد به اضافه آلمان پیشنهادی به جمهوری اسلامی ایران ارائه دادند که براساس آن به ازای تعلیق فعالیت‌های هسته‌ای امتیازاتی به ایران تعلق می‌گرفت، از جمله این امتیازات لغو تحریم‌های هوایی علیه ایران بود که ایران پاسخ منفی داد.

    سعید حسامی مدیرعامل وقت هما در مصاحبه با روزنامه ابرار اقتصادی پیرامون احتمال قطع پروازهای ایران ایر به اروپا بر اثر تحریم گفت: «اتحادیه اروپا تصمیم خود را گرفته‌است و به سرعت تلاش می‌کند تا زمینه را برای قطع پروازها فراهم کند.»

    در سال 1394 پس از اجرای توافق هسته‌ای و برداشته شدن تحریم‌ها، شرکت هواپیمایی ایران ایر توانست در 28 ژانویه، قرار داد 118 فروند هواپیما با ایرباس امضا کند.[14]

    تحریم و اجازهٔ پرواز به اروپا[ویرایش]

     
    توقف ایرباس ای 600–300بی4 هما درفرودگاه مالپنسا میلان برای سوخت‌گیری در جریان پرواز لندن به تهران در سال 2014 میلادی

    تحریم‌های پی در پی صنعت هوایی و شرکت‌های هواپیمایی ایرانی از سوی آمریکا و اتحادیه اروپا، ایران ایر را به کلی از روزهای طلایی خود دور کرد و امکان نوسازی ناوگان و استفاده از ناوگانی مدرن را از این شرکت گرفت، در نتیجه ایران ایر مجبور بود از هواپیماهایی قدیمی خود که قبل از انقلاب تهیه کرده بود برای پروازهایش استفاده کند. در همین رابطه در سال 2010 اتحادیه اروپا پرواز هواپیماهای بوئینگ 727، بوئینگ 747 ایران ایر را به علت فرسودگی و نا امنی بر فراز اروپا ممنوع اعلام کرد و محدودیت‌هایی برای پروازهای ایران ایر به اروپا به وجود آورد. از جمله این محدودیت‌ها عدم ارائه خدمات فرودگاهی به هواپیماهای ایران ایر به خصوص سوخت‌گیری بود. به همین علت هواپیماهای ایران ایر که عازم غرب اروپا بودند یا باید به مقدار کافی برای رفت و برگشت سوخت همراه می‌داشتند یا در میان مسیر در یکی از کشورهای اروپای شرقی یا فرودگاهی که شامل تحریم‌ها نمی‌شد برای سوخت‌گیری توقف می‌کردند. دامنه فشارها به ایران ایر به جایی رسید که یاتا، انجمن بین‌المللی حمل و نقل هوایی، تمامی تسویه حساب‌های شرکت‌های هواپیمایی را با هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران به حالت تعلیق درآورد.[15]

    محدودیت‌های مختلف ایران ایر برای پروازهای اروپایی تا سال 2012 ادامه داشت. در سال 2012 تحریم‌های ایران ایر مقداری کاهش یافت و اتحادیه اروپا به ایران ایر اجازه سوخت‌گیری در فرودگاه‌های شهرهای همچون لیوبلیانا، بوداپست،بلگراد و پراگ را داد. به عنوان مثال پروازهای هما به سوئد به گونه‌ای بود که هواپیماهای این شرکت مجبور بودند در مسیر برگشت به تهران در فرودگاه پراگ توقف کرده و سوخت‌گیری کنند. این تحریم‌ها و توقف‌ها برای سوخت‌گیری ایران ایر را با ضررهای هنگفتی مواجه کرد و باعث شد تعدادهای پروازهای این شرکت به اروپا کاهش یابد اما به جز پروازهای ژنو پروازهای ایران ایر به هیچ‌کدام از شهرهای اروپایی قطع نشد.[16]

    با آغاز اجرای برجام توسط ایران و کشورهای طرف قرارداد در سال 2016 بخش زیادی از تحریم‌های صنعت هوایی ایران لغو شد. این مورد باعث شد که سوخت‌گیری هواپیماهای هما در بیشتر مقاصد اروپایی از سر گرفته شود و ایران ایر امکان این را داشته باشد تا با خرید هواپیماهای نو پروازهای خود به اروپا با کیفیت بهتری انجام دهد. هم‌اکنون بیشتر پروازهای ایران ایر به اروپا توسط ایرباس‌های ای 321 و 330 خریداری شده بعد از برجام انجام می‌شود.

    خانوادهٔ هما[ویرایش]

     
    یک فروند بوئینگ 200–747 اف ایران ایر کارگو در حال برخاستن از فرودگاه دبی.
     
    یک فروند ایرباس ای 200–300بی4 افایران ایر کارگو.

    خانواده هواپیمایی ملی ایران امروزه تنها شامل یک شرکت حمل و نقل هوایی بار با نام ایران ایر کارگو است در صورتی که در گذشته شرکت هواپیمایی ایران ایرتور و گروه هتل‌های هما نیز از شرکت‌های تابعهٔ ایران ایر و از خانواده هما به‌شمار می‌رفتند که هر دو به علت مشکلات مالی فروخته و واگذار شدند. گروه هتل‌های هما به سازمان تأمین اجتماعی[17] و هواپیمایی ایران ایر تور به بخش خصوصی فروخته شدند.[18]

    ایران ایر کارگو[ویرایش]

    ایران ایر کارگو که در حال حاضر تنها شرکت زیرمجموعهٔ ایران ایر محسوب می‌شود با ناوگانی متشکل از سه فروند هواپیما وظیفه حمل و نقل بار را برای هُما بر عهده دارد. از میان سه فروند هواپیمای ناوگان این شرکت که همگی فرسوده و دارای عمر بالایی هستند هم‌اکنون تنها یک فروند بوئینگ 747–200اف فعال و عملیاتی است.

    ایران ایرتور[ویرایش]

    هواپیمایی ایران ایرتور یک شرکت خطوط هوایی است که قطب آن در فرودگاه بین‌المللی شهید هاشمی‌نژاد مشهد (MHD) قرار دارد. این شرکت با هدف افزایش مسیرهای پروازی ایران ایر در داخل کشور تأسیس شده‌بود ولی در سال 1394 به بخش خصوصی واگذار شد.[2]

    گروه هتل‌های هما[ویرایش]

    گروه هتل‌های هما یکی از شرکت‌های تابعهٔ ایران ایر بود که مالک چندین هتل در شهرهای بزرگ ایران بود. این هتل‌ها در تهران، شیراز، بندرعباس و مشهد (2 هتل) قرار دارند. این 5 هتل جمعاً دارای 800 اتاق مجهز هستند که ساخت همگی آن‌ها، به‌جز هتل دوم مشهد، در پیش از سال 1357 صورت گرفته‌است؛ هتل دوم مشهد در دههٔ 70 خورشیدی ساخته‌شد.[19] در سال 1391، گروه هتل‌های هما به سازمان تأمین اجتماعی فروخته‌شد و اکنون از شرکت‌های تابعهٔ این سازمان است.[20]

    مقصدهای پروازی[ویرایش]

     
    کشورهای مقصد پروازهای ایران ایر

    ایران ایر در حال حاضر به 35 شهر در ایران و 26 شهر اروپایی و آسیایی پرواز انجام می‌دهد که این مقاصد با نوسازی و مدرن سازی ناوگان هما در حال افزایش است.

    قرارداد نماد مشترک[ویرایش]

    ایران‌ایر با شرکت‌های هواپیمایی زیر قرارداد نماد مشترک دارد (ژانویهٔ 2017):[21]

    • آئروفلوت
    • آستریا ایر
    • هواپیمایی آذربایجان[22]
    • ترکیش ایرلاینز
    • لوفت‌هانزا

    پروازهای حج[ویرایش]

    یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های سالیانهٔ هما ، انتقال حجاج ایرانی به عربستان و بازگرداندن آن‌ها بوده‌است. این شرکت سالیانه و در کنار انجام پروازهای عادی و برنامه‌ای خود، به صورت چارتر ده‌ها هزار زائر را در زمان حج از شهرهای مختلف ایران به عربستان منتقل می‌کرد. با این وجود به علت تعداد زیاد زائران و کمبود هواپیما در ناوگان ایران ایر همه ساله مشکلاتی را برای ایران ایر به وجود می‌آورد تا اینکه عربستان بعدها اعلام کرد شرکت هواپیمایی ملی عربستان سعودی باید سهمی از پروازهای حج هر کشور داشته باشد که این باعث شد مشکلات هما تا حدودی مرتفع گردد. تا سال 1394، 50 درصد پروازهای حج ایران توسط ایران ایر و 50 درصد دیگر توسط هواپیمایی سعودی انجام می‌شد. در سال 1395 با بالا گرفتن تنش‌ها میان ایران و عربستان پروازهای حج متوقف شد و هیچ‌کدام از دو شرکت پروازی به کشورهای یکدیگر انجام ندادند. در سال 1396 این پروازها از سر گرفته شد اما شرکت هواپیمایی سعودی حاضر به انجام تمام پروازهای خود به ایران نشد و این باعث شد که 75 درصد حجاج از شهرهای مختلف ایران، توسط ایران ایر به مدینه و جده انتقال یابند. ایران ایر در پروازهای حج 1396 خود برای تعدادی از پروازها از ایرباس‌های ای-330 که بعد از برداشته شدن تحریم‌های صنعت هوایی ایران خریداری کرده بود، استفاده کرد. علاوه بر این، این شرکت برای عملیات بازگشت حجاج به ایران یک فروند بوئینگ بوئینگ 400–747 نیز اجاره کرد تا برای انجام پروازها دچار مشکلات جدی نشود.

    ناوگان[ویرایش]

     
    مراسم استقبال از نخستین هواپیمای تحویلی ایرباس 321 به ایران ایر پس از برجام.

    با توجه به تحریم‌های متعددی که صنایع مختلف ایران را در طی چهل سال گذشته مورد هدف قرار دادند شرکت‌های هواپیمایی ایرانی از جمله شرکت‌های هواپیمایی محسوب می‌شوند که دارای فرسوده‌ترین و مسن‌ترین ناوگان هستند که ایران ایر نیز از این قاعده مستثنی نیست و میانگین سنی ناوگان این شرکت در حال حاضر به بیش از 22 سال می‌رسد که از استانداردهای بین‌المللی بسیار بالاتر است.

    در ژانویه2017 و به دنبال توافق هسته‌ای ایران با پنج کشور قدرتمند جهان، تحریم‌های صنعت هوایی ایران بعد از نزدیک به چهل سال برداشته‌شد و این امکان تاریخی برای شرکت‌های هواپیمایی ایرانی فراهم شد تا ناوگان خود را بازسازی کنند و هواپیمای نو را به‌طور مستقیم از شرکت‌های بزرگ خریداری کنند.

    در آذرماه سال 1395 و به دنبال سفر رئیس‌جمهور ایران به فرانسه و ایتالیا، قرارداد خرید 100 فروند در تایپ‌های مختف به ارزش 10 میلیارد دلار بین ایران ایر و ایرباس به امضا رسید.[23] ایران ایر در همین سال و در قرارداد تاریخی دیگری که بزرگترین قرارداد تجاری مابین ایران و آمریکا بعد از انقلاب محسوب می‌شد سفارش ساخت 80 فروند هواپیما را به بوئینگ داد و با این شرکت به توافق رسید.[24] در سال 2018 مدیرعامل بوئینگ اعلام کرد نخستین بوئینگ در سال 2019 شاید تحویل ایران ایر داده شود.

    در فوریه سال 2016 ایران ایر قرارداد ساخت 20 فروند هواپیمای دیگر را از نوع ای تی آر 600–72 با شرکت ای تی آر با حق گزینش 20 فروند دیگر به امضا رساند که اولین سری از این هواپیماها نیز با تحویل 4 فروند در اردیبهشت ماه سال 1396 وارد ناوگان این شرکت شدند.[25] در مهر ماه نیز 2 فروند از این سری هواپیماها وارد کشور شد تا مجموع ای اتی آر 600–72 به 6 و مجموع هواپیماهای تحویلی به 9 برسد. در دی ماه 96 نیز 2 فروند ای تی آر 600–72 در فرودگاه مهرآباد بر زمین نشستند تا مجموع هواپیماهای ای تی آر تحویل شده به این شرکت به عدد 8 برسد. تحویل هواپیماهای جدید ایران ایر یک ماه بعد از امضای قرارداد و از دی 1395 (ژانویهٔ 2017 میلادی) با تحویل نخستین فروند از هواپیماهای ایرباس ای 200–321 توسط ایرباس آغاز شد.[26] ایرباس همچنین در اسفند 95 و فروردین 96 (مارس 2017 میلادی) نیز دو فروند ایرباس ای 200–330 به ایران ایر تحویل داد. هواپیماهای تحویلی به ایران ایر به سفارش شرکت هواپیمایی اویانکا ساخته شده بودند اما به دلیل مشکلات مالی این شرکت تحویل داده نشده بودند و با امضای قرارداد ایران ایر با ایرباس این هواپیماها بر اساس قرارداد به ایران ایر داده شدند. هر دو هواپیمای ایرباس ای 200–330 تحویلی به ایران ایر در هنگام ورود به ناوگان ایران ایر تنها پروازهایی آزمایشی جهت تعیین سلامت هواپیما انجام داده بودند.[27][28]

    ناوگان فعلی[ویرایش]

     
    یک فروند ایرباس ای 200–330 ایران ایر.
     
    یک فروند ایرباس ای 200–320 ایران ایر.
     
    یک فروند ایرباس 300–310 ایران ایر.
     
    یک فروند ایریاس ای 600–300بی4 آرایران ایر.
    ناوگان مسافربری ایران ایر
    هواپیمافعالسفارشمسافرانتوضیحات
    همااکونومیمجموع
    ایرباس ای 200–300بی2 1 _ 18 236 254  
    ایرباس ای 200–300بی4 1 _ 18 236 254
    ایرباس ای 600–300 آر 4 _ 22 239 261  
    ایرباس ای 300–310 1 _ 14 198 212
    ایرباس ای 100-319 3 _ TBA TBA TBA
    ایرباس ای 200–320 4 _ 12 144 156
    ایرباس ای 200–321 1 _ 12 182 194 ادامه تحویل کنسل شد
    ایرباس ای 200–330 2 _ 32 206 238 ادامه تحویل کنسل شد
    ای‌تی‌آر 600–72 13 _ 70 70 _ ادامه تحویل کنسل شد
    فوکر 100 3 _ _ 104 104  
    مک‌دانل داگلاس ام‌دی-82 1 _ 12 140 152
    ناوگان باری ایران ایر
    ایرباس ای 200–300بی4 اف 2 کارگو  
    بوئینگ 200–747 اف 1 کارگو  
    مجموع36191 

    ناوگان قبلی[ویرایش]

     
    یک فروند بوئینگ 747اس‌پی ایران ایر.
     
    یک فروند بوئینگ 300–707 ایران ایر.
     
    یک فروند بوئینگ 200–737 ایران ایر.

    ایران ایر پیش‌تر از ناوگان زیر استفاده می‌کرد:

    هواپیمابازنشستگیتوضیحات
    ایرباس ای 200–310[29] 2009  
    ایرباس ای 200–340[30] اکتبر 2007 اجاره از شرکت هواپیمایی کونویاسا
    بوئینگ 300–707 حدود 2000  
    بوئینگ 100–727 2006  
    بوئینگ 200–727 پیشرفته[30] 2014  
    بوئینگ 200–737[30] پیش از 2004  
    بوئینگ 100–747 بی[30] ژانویه 2014 ایران ایر اولین اپراتور این مدل بود و آخرین شرکتی بود که این مدل را از سرویس خارج کرد
    بوئینگ 200–747 اف[30] 2004 EP-ICC در نمایشگاه هوایی تهران زمین گیر شد
    بوئینگ 200–747 ام[30] مه 2016  
    بوئینگ 747اس‌پی[30] 10 ژوئیه 2016 ایران ایر آخرین کاربر این مدل در پروازهای مسافربری بود
    کانویر 240 دههٔ 1960  
    داگلاس دی‌سی-3 1972  
    داگلاس دی‌سی-4 دههٔ 1960  
    داگلاس دی‌سی-6 1972  
    داگلاس دی‌سی-7 ?  
    داگلاس دی‌سی-8[30] 1977  
    مک دانل داگلاس دی‌سی-9[30] 1976  
    لاکهید ال 749 کانستلیشن ?  
    ویکرز ویسکونت دههٔ 1960  

    آرم و رنگ‌آمیزی[ویرایش]

     
    پرندهٔ اسطوره‌ای هما در تخت جمشید، منبع الهام لوگوی ایران ایر است.
     
    لوگوی هواپیمایی ملی ایران (هما) که ادوارد زهرابیان آن را طراحی نمود.

    طراحی آرم و لوگوی شرکت هواپیمایی ملی ایران در پاییز 1340 و توسط ادوارد زهرابیان انجام شد. این طراحی بر گرفته از سرستون پرنده‌نمایی در تخت جمشید که دارای سه خصلت متفاوت سر عقاب، گوش‌های گاو و یال‌های اسب است، بود.[31] آژانس خبری حمل و نقل هوایی (skift) در گزارش سال 2013 خود، 30 لوگوی برتر شرکت‌های هوایی دنیا را معرفی کرد که در این بین لوگوی هواپیمایی ملی ایران (هما) به دلیل جذابیت، سادگی و رسا بودن پیام به عنوان برترین لوگوی شرکت‌های هواپیمایی جهان انتخاب شد.[32]

    رنگ آمیزی هواپیماهای هما نیز به گونه‌ای است که بدنه هواپیماها کاملاً سفید است و کلمه ایران ایر به رنگ آبی پررنگ بر روی قسمت جلویی هواپیما نوشته شده‌است. نشان هما هم به رنگ آبی پررنگ بر روی دم هواپیما نقش بسته‌است و خطی با همین رنگ در بالای آن قرار دارد. رنگ آمیزی هواپیماهای هما توسط یک شرکت آلمانی تهیه شده‌است.

    برند ایران‌ایر در سال 1392 در دهمین جشنواره ملی قهرمانان صنعت ایران به عنوان یکی از 100 برند برتر ایران شناخته شد.[33]


    خرید بلیط هواپیما

    بدلیل گذشت 15 دقیقه از زمان آخرین بروز رسانی باید جستجوی خود را تکرار نمایید.


    جستجوی جدید
    ×
    English العربی

    راهنمای نصب اپلیکیشن iOS

    1. در مرورگر سافاری در نوار پایین همین صفحه این دکمه را فشار دهید :

    2.در منو باز شده ردیف پایین را به سمت چپ بکشید (در iOS13 به سمت بالا بکشید) و این دکمه را فشار دهید :

    3. در بالای صفحه این دکمه را فشار دهید :

    4. پس از بستن مرورگر، آیکون اپلیکیشن به گوشی شما اضافه شده و آماده استفاده میباشد.

    1.في أسفل متصفح Safari ، انقر فوق :

    2.في القائمة المنبثقة ، اسحب الصف السفلي إلى اليسار (iOS13 اسحب إلى أعلى) واضغط على هذا الزر:

    3. في الجزء العلوي من الشاشة ، اضغط على هذا الزر:

    4. بعد إغلاق المتصفح ، أيقونة التطبيق على الهاتف لقد أضفت وجاهزة للاستخدام.

    1. In the toolbar on the bottom of the Safari browser, click on :

    2. Select the :

    3. In the next step, in the top right corner, click on :

    4. A shortcut of the app will appear on your home screen, and the app is ready to use.